తిరుమల శ్రీవారి సాలకట్ల బ్ర ్మత్సవాల్లో చివరి రోజు జరిగే చక్రస్నానం – 2026 సెప్టెంబర్ 23న ఉదయం 6 నుంచి 9 గంటల వరకు శ్రీవారి పుష్కరిణిలో చక్రస్నానం శ్రీవారి బ్ర ్మత్సవాల్లో కీలక ఘట్టం చక్రస్నానం. బ్ర ్మత్సవ మహాయజ్ఞ పరిసమాప్తికి గుర్తుగా నిర్వహించే అవభృథ స్నానం. వైష్ణవ సంప్రదాయం ప్రకారం విష్ణు భక్తులైన ఆళ్వారులలో చక్రత్తాళ్వార్‌గా ప్రసిద్ధి చెందిన సుదర్శన చక్రంవరాహ పుష్కరిణిలో పవిత్ర చక్ర స్నానం:
తిరుమలలో శ్రీవారి సాలకట్ల బ్ర ్మత్సవాలు అంగరంగ వైభవంగా జరుగుతున్నాయి. ఈ ఏడాది అధిక మాసం సందర్భంగా ప్రత్యేకంగా జరుగుతున్న సాలకట్ల బ్ర ్మత్సవాలు ముగింపు దశకు చేరుకోనున్నాయి. ఈ సందర్భంగా బ్ర ్మత్సవాల్లో చివరిరోజు సెప్టెంబర్ 23, బుధవారం రోజు శ్రీవారి జన్మ నక్షత్రమైన శ్రవణా నక్షత్రం రోజు
ఉదయం 6 గంటల నుంచి 9 గంటల వరకు శ్రీవారి వరాహ పుష్కరిణిలో పరమ పవిత్రమైన చక్రస్నానం జరుగనుంది. ఈ సందర్భంగా చక్రస్నానం విశిష్టత ఏమిటి? అసలు చక్రస్నానం పుష్కరిణిలోనే ఎందుకు నిర్వహిస్తారు అనే విషయాలు ఈ కథనంలో తెలుసుకుందాం.
బ్ర ్మత్సవ యజ్ఞానికి ముగింపు పలికే అవభృథ స్నానం
ఎనిమిది రోజుల పాటు శ్రీనివాసుడు వివిధ వాహన సేవల్లో ఊరేగుతూ భక్తులను అనుగ్రహించిన బ్రహ్మాండమైన ఉత్సవాలు తొమ్మిదో రోజు ఉదయం పవిత్ర పుష్కరిణిలో స్వామి వారి సుదర్శన చక్రస్నానంతో పరిసమాప్తం అవుతాయి. ఈ క్రతువుని అవభృథ స్నానం అంటారు. అంటే ఏదైనా యజ్ఞం పరిసమాప్తి అయినప్పుడు యజ్ఞ మంత్రాలతో పునీతమైన కలశాలలోని పవిత్ర జలాలతో యజ్ఞకర్తలకు చేయించే మంగళ స్నానం. శ్రీవారి బ్ర ్మత్సవాలు అనే ఒక పవిత్ర యజ్ఞానికి ముగింపు పలికే ఈ చక్రస్నానం కూడా అవబృధ స్నానం వంటిదని శాస్త వచనం.చక్రి సర్వోపగతుండు: విష్ణు పురాణం ప్రకారం శ్రీహరిని విశ్వానికి రక్షకుడిగా పిలుస్తారు. శ్రీ మహా విష్ణువుకు నాలుగు చేతులలో కుడి చేతిలోపై భాగంలో పద్మం, మరో చేతిలో గద, ఎగువ ఎడమ చేతిలో శంఖం, మరో చేతిలో సుదర్శన చక్రం ఉంటుంది.
కాశీ పట్టణంలో నారాయణుని శివారాధన
పురాణాల ప్రకారం కార్తిక మాసం శుక్ల చతుర్దశి రోజు శ్రీ మహా విష్ణువు శివయ్యను పూజించేందుకు కాశీకి వెళ్లాడు. అక్కడ మణికర్ణికా ఘాట్‌లో స్నానం చేసిన తర్వాత, వెయ్యి బంగారు తామర పువ్వులతో శివుడిని పూజిస్తానని మొక్కుకున్నాడు.హరిని పరీక్షించిన హరుడు: శివపూజకు వేయి తామరపూలు సిద్ధం చేసుకొని, సంప్రోక్షణ తర్వాత విష్ణువు పూజను ప్రారంభించే వేళ శివయ్య విష్ణువు భక్తిని పరీక్షించ దలచి వేయి తామర పూవులలో ఒక తామర పువ్వును కనబడలేదు. శివుని మాయతోనే ఈ పువ్వు మాయమైంది.
పుండరీకాక్షుని నయనమే పుష్పంగాశివ మాయ కారణంగా పువ్వు మాయమైందన్న సంగతి తెలియని విష్ణువు తాను మొక్కుకున్నట్టు వెయ్యి తామర పువ్వులను సమర్పిద్దాం అని చూస్తే ఒక పువ్వు తక్కువ అవుతుంది. అప్పుడు విష్ణువు తామర పువ్వును పోలి ఉన్న తన కన్నును తామర పువ్వు స్థానంలో సమర్పించాలని నిర్ణయించుకుంటాడు. తన కన్నును శివయ్యకు సమర్పించడానికి సిద్దపడే లోపు, శివుడు విష్ణుమÖర్తి ముందు ప్రత్యక్షమై ఁఓ శ్రీహరి! విశ్వంలో నీలాంటి భక్తుడు లేడు! నీ భక్తికి మెచ్చానుఁ అని శివుడు శ్రీహరికి సుదర్శన చక్రాన్ని సమర్పించి, ఈ చక్రం రాక్షసులను నాశనం చేస్తుందని, ముల్లోకాల్లో ఇది సాటిలేని ఆయుధమని చెప్పాడు. విష్ణువుతో సమానంగా సుదర్శన చక్రం కూడా పూజలందుకుంటుందని, అలా పూజించిన వారికి వైకుంఠ లోక ప్రాప్తి లభిస్తుందని వరమిచ్చాడు.
చక్రత్తాళ్వార్
ఆనాటి నుంచి సుదర్శన చక్రం విష్ణుమÖర్తితో సమానంగా పూజలందుకుంటోంది. వైష్ణవ సంప్రదాయం ప్రకారం విష్ణు భక్తులైన ఆళ్వారులలో సుదర్శన చక్రం కూడా చక్రత్తాళ్వార్ గా ప్రసిద్ధి చెందారు.
శ్రీవారి పుష్కరిణి విశిష్టత
వైకుంఠం నుంచి తిరుమల కొండ మీదకు వేంకటేశ్వరుడు దిగివచ్చే వేళ, స్వామి జలక్రీడల కోసం, వైకుంఠంలోని విరజా నది స్వామి కన్నా ముందే భువికి దిగి వచ్చి స్వామి పుష్కరిణిగా మారిందం! స్వామి తన జలక్రీడల కోసం స్వయంగా తెప్పించుకున్న ఈ పుష్కరిణి సకల పాపహరిణిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. శ్రీవారి దర్శనం కోసం తిరుమలకు వచ్చే భక్తులు ముందుగా శ్రీవారి ఆలయానికి ఉత్తరంగా ఉన్న ఈ పుష్కరిణిలో స్నానంచేసి, స్వామి దర్శనానికి వెళ్ళాలనే నియమం ఉంది.
సకల పాప హరిణి
తారకాసురుని వధించి బ్రహ్మ హత్యాదోషానికి గురైన సుబ్రహ్మణ్యస్వామి సైతం ఈ పుష్కరిణిలో స్నానం చేసి ఆ పాపాన్ని పోగొట్టుకున్నట్లు స్కంద పురాణం ద్వారా తెలుస్తోంది. ముల్లోకాలలోని సకల తీర్థాలు స్వామి పుష్కరిణిలోనే కలిసి ఉంటాయని స్వయంగా వరాహస్వామి, భూదేవికి వివరించినట్లు వరాహ పురాణం చెబుతోంది. అందుకే స్వామి పుష్కరిణిలో పవిత్ర చక్రస్నానం తర్వాతనే బ్ర ్మత్సవాలు ముగుస్తాయి.
వైభవంగా చక్రస్నానం
శ్రీవారి బ్ర ్మత్సవాలలో చివరిరోజు శ్రీవారి పుష్కరిణిలో వైభవంగా చక్రస్నానం జరుగుతుంది. అంతకుముందు శ్రీవారు, ఉభయదేవేరులు, చక్రత్తాళ్వారుకు స్నపన తిరుమంజనం శాస్తక్తంగా జరుగుతుంది. స్నపన తిరుమంజనంలో భాగంగా ముందుగా విష్వక్సేనారాధన, పుణ్యాహవచనం, ముఖ ప్రళన, ధూప దీప నైవేద్యం, ఛత్ర ఛామర వ్యంజన దర్పణాది నైవేద్యం, రాజోపచారం నిర్వహిస్తారు. అర్ఘ్య పాద నివేదనలో భాగంగా పాలు, పెరుగు, తేనె, కొబ్బరినీళ్లు, పసుపు, గంధంతో స్నపనం జరుగుతుంది. శంఖనిధి, పద్మనిధి, సహస్రధార, కుంభధారణలతో వైఖానస ఆగమోక్తంగా జరిగే స్నపన తిరుమంజనం కళ్లారా వీక్షించిన వారికి అనంత పుణ్య ఫలం లభిస్తుందని విశ్వాసం.
చక్రస్నానం
భక్తుల గోవింద నామాలతో పవిత్ర మాడ వీధులన్నీ మారు మ్రోగుతుండగా అశేష జనవాహిని మధ్య శ్రీ సుదర్శన చక్రత్తాళ్వార్లకు శ్రీవారి పుష్కరిణిలో ఆగమ శాస్తక్తంగా చక్రస్నానం నిర్వహిస్తారు. పరమ పవిత్రమైన ఈ చక్రస్నానం క్రతువు పూర్తయ్యాక లక్షలాది మంది భక్తులు శ్రీవారి పుష్కరిణిలో స్నానం చేస్తారు.
ఐశ్వర్యప్రాప్తి – మోక్షం
బ్ర ్మత్సవాలలో చివరి రోజు జరిగే చక్రస్నానం దర్శించినవారు ఇహలోకంలో అష్టైశ్వర్యాలు అనుభవించి అంత్యమున మోక్షం పొందుతారని శాస్తవచనం. మనం కూడా శ్రీవారి పుష్కరిణిలో చక్ర స్నానం చేసి పునీతులమవుదాం.
ఓం నమో వేంకటేశా!
